Дугъричил МуртазагIали

Авар даптар

Journal Info

MMD
Name
Муртазали Дугричилов
Website
"СКАЗАНИЯ О ДАГЕСТАНЕ"

View

Navigation

Advertisement

Customize

May 19th, 2011


Mahmoud Farshchian. "Broken heart"

Oh, dux kkarab ḩišqul darujab ḩazab

Dandçvaze ķveçogo diz̥a qulçarab!..

Biduł diz̥a xvaral roŧul alfazal

Duz̥a z̥alularo, ŧolaro zavab.  

 

Огь, духъ ккараб гIищкъул* даруяб гIазаб
ДандчIвазе
** кIвечIого дица къулчIараб!..
Бидуљ дица хъварал рокьул алфазал
***
ЦIалуларо дуца, кьоларо жаваб.
©Дугъричил М. (Авар таржама)


Испытавший Любовь,* вспоминаю, как пытками лечит Она,
Как в назначенный Ею же час
** не приходит на встречи Она,
Как признанья,
*** что я нацарапал, слезами кровавыми,
Не читая, небрежно листает и по ветру мечет Она!

 ©Дугричилов М. (Перевод)


F- #246

Original


БАЯНАЛ: 
* Аллагьасулги, Инсанасулги цоцаде бугеб Рокьи Къураналда рехсолеб буго кІиго нухалъ: «Дуца абе: “Нуж ратании нужее Аллагь вокьулел чагlи, нуж дида нахъе рилълъа. Нуж Аллагьасе рокьила ва эс нужер мунагьал рахчила – Ва Аллагьги мунагьал цlакъго гурхlулев вуго…» (Сурату Алгlимрана».3:31).
Ва «Ле, гьал жидеца иман лъурал чагlи! Щив чи вугониги нилъедасан, жиндир диналдаса вуссун, Аллагьас бачlинабила эзул бакlалда цо къавм, жиндие элги рокьулел, эзие живги вокьулел, муъминазда тlаде гьетlарал, эзие жал гlодорегlанал гlадин чlарал, капуразда тlад жал бергьарал, къуватал, Аллагтьасул нухалъул жал ритlарал ва жал гlайиб чlвалесул гlайиб чlваялдасаги хlинкъуларел, гьеб рехсараб жо – жиндие вокьулесе Аллагьас жиб кьолеб Аллагьасул пазлу – хиралъи буго». (5:54) Гьадинаб Рокьул тема дурусго цебетІезабулеб букІана Мавлянаца. «Рокьи» абулеб рагІи хасго гьадинаб магІнаялда гьес хIалтI изабулеб буго жиндирго киналго рубайязда.  

** Гьениб Мавлянаца бицен гьабулеб буго инсанас Аллагьасда аскІовегІанги вачІун,  Аллагьгун цолъизе къасд гьабиялъулги ва гьелъие гІоло ралел каказул гуребги – зикру бачиналъулги, Сэма абулеб Мавлавийя тарикъаталъул муридзабазул кьурдиялъулги.  

*** «Рокьул алфазал» - диниял тlахьал. Гьезие кlвар кьезегlан суфияз жеги кlудияб кlвар кьолеб буго рухlияб лъаялъе, зикру бачиналъе, Сэма абулеб кьурдиялъе ва гьединал цогидал ишазе. Суфиязул х1исабалда унго-унгояб лъайлъун рештlунеб вахъю ккола. «Моцlалъул берцинлъи бихьизе дуе бокьун батани – тIарсиниб гьелъул сипаталъухъ балагьичIого, зодихъе балагье», - ян абулеб букlана Мавляна Шамс Табризица.  

 

ПРИМЕЧАНИЯ:

* Аллюзия, отсылающая читателя к аятам, в которых говорится о взаимной любви Бога и человека. В Коране лишь дважды упоминается такая любовь: «Скажи: “Если вы любите Бога, то следуйте за мной. Будет любить вас тогда Бог и простит вам ваши грехи” - поистине Бог прощающий, милосердый» (Коран 3: 31). И - «Бог приведет людей, которых Он любит и которые любят Его, смиренных перед верующими, великих перед неверными...» (Коран 5: 54). Тему такой любви Руми широко разрабатывал в своих произведениях , а сам этот термин стал ключевым в его поэзии.
 

** Час обязательной молитвы. Здесь речь, очевидно, идет об экстатическом ощущении близости к Аллаху и стремлении к нему - ваджд (термин этот происходит от арабского слова وجود‎‎ - «искать», «чувствовать»). Для достижения этого состояния суфии, помимо обязательных молитв, практикуют такие дополнительные приёмы медитации, как зикр, сэма и др. 

*** По всей видимости, имеются в виду всякого рода теологические труды, которым суфии всегда предпочитали духовное переживание – «То, что было суфизмом вчера, сегодня таковым не является». Мавляна Шамс Тебризи говорил: «Не стоит восторгаться Луною, глядя на её отражение в тазу, надо обратить взгляд к небу, чтобы понять её красоту».  

October 26th, 2009

Rumi. Rubayat # 1959

Add to Memories Tell a Friend
MMD

Daru habe die – ţun bugoan ŧer,

Hale raķ, biccante dir zaḩipab kver, –

Bidul cucab ŧabi borzun, pajda šib? 

Zibgo reķex duza ḩinţame, mesţer!  

 

Дару гьабе дие тІун бугоан кьер,

Гьале цІадул керен, биччанте дир квер, –

Бидул чучаб кьаби борцун, пайда щиб?

Жибго рекІехъ дуца гІинтІаме, местІер!

© Дугъричил М. (Эркенаб таржама)

Любимый лекарь, помоги – терзает боль, как зверь,

И пульсу, отголоску чувств неточному, не верь!*

Вот  сердце, вслушайся в него, как вслушиваюсь я –

Тогда поймешь наверняка, кем болен я теперь.

© Дугричилов М. (Перевод)

--------------------------------------------------------
* Распространенный в средние века метод диагностирования по пульсу больного (Примечание переводчика на английский Ибрагима Гамарда. #1172).

October 24th, 2009

Rumi. Rubayat # 243

Add to Memories Tell a Friend
MMD
 
Винченцо Камуччи. «Цезарь чlвай» - «Смерть Цезаря»

Tušbabazha horŧov vatarav hudul –

Hudul vatilaro, łoge hesda ҳul;

Borҳide rešţarab najil hoz̥z̥ogi

Zahru-zaqum heçiš? Ķvar habe hełul!

 

Тушбабазда гьоркьов ватарав гьудул –
Гьудул ватиларо, лъоге гьесда хьул;
Борхьиде рештIараб найил гьоцIоги
Загьру-закъум гьечIищ? КIвар гьабе гьелъул!
© Дугъричил М. (Эркенаб таржама)

Я буду избегать всегда такого друга,
Который может сесть средь вражеского круга;
За розою одной в крапиву не полезу
И мухи побоюсь, лобзавшейся с гадюкой. 
© Дугричилов М. (Перевод)

October 21st, 2009

Mun oћojav vugo, dungi – ogidav,

Mub Baţijav vugo, dungi – Mun guro;
Z̥oz̥azuł zurani, xuţila ojav, –
Muniš hev vuķinev, duniš – łalaro…*

 

Мун Цохlояв вуго, дунгицогидав,
Мун Батlияв вуго, дунги Мун гуро;
Цоцазуљ журани, хутlила цояв, –
Мунищ гьев вукlинев, дунищљаларо…*
© Дугъричил М. (Эркенаб таржама)

Когда мы вдвоем, нас в итоге – Один: Ты это не Ты, и я – вовсе не я.
Но Ты это – Ты,  когда я – это я! Запутался в нас, так, что нет жития...
Хотана краса! Выхожу из себя, подскажи мне:
Вдруг Ты – это я! Значит, я – это Ты? А  в чем она – самость Твоя и моя!*

© Дугричилов М. (перевод)

Original


БАЯН:
*Гьениб бицен гьабулеб буго
панадунялалда вугев инсанасул рухl Азалияб Буголъиялъулъ биунеб хlалалъул. Барзахилан абулеб, Аллагьасдехун вуссарав инсанасде гIунтIизе кколеб гьеб хIалалалъул гьадинаб абун буго Хирияб Къураналда:
(26) «Гьаб ракьалда тlад бугебщинаб жо паналъулеб жо буго.
(27) Дур Бетlергьан нахъе хутlула. Кlодолъиялъул Бетlергьан вуго гьев Аллагь, ва гlаммаб сахаватлъиялъулги!» 

Къуран. «Суратур Рахlмани» (55).
Гьединлъидал гьадинаб хlал инсанасул г1умрудул аслияб мурад бугин абизе тlадаб буго. Амма инсанасул напсалъул асарал тlагlинари гьесул тlабигlияб хвелгун къосине кколаро. Гьадинаб хlалалда абула, инсанасе гьесул ияхlалъул бакlалда Тlадегlанаб Ияхl тlубанго чlун бугебин.  

КОММЕНТАРИЙ: 
* В этом рубайи речь, по всей видимости, идет о состоянии, называемом суфиями «Барзах». Оно характеризуется как растворение духовного временного бытия в вечном (ал-Фана), и предписано следующим аятом: 
(26). «Всякий, кто на ней (Земле), исчезнет,
(27). и остается лик твоего Господа со славой и достоинством»
.
КОРАН. Сура 55. «Милосердный».
Стало быть, стремление к исчезновению в Нём уже в этой жизни и есть её смысл и её конечная цель. Но не следует путать физическое исчезновение человека с исчезновением чувств, связанных со свойствами его физической природы. После утраты ощущения материального существования все психические понятия, связанные с личностью (Нафс) теряются, а ее воля полностью заменяются Высшей Волей, так учат суфийские мастера.  

October 20th, 2009

Rumi. Rubayat #1606

Add to Memories Tell a Friend
MMD
 

Dir ơira-šavqałe, ja Rabbi Allah,

Dida ţad berhenłi sajơat habuge,  

Dudexun corxoła cvaxun uneb ruћ

Naxegi ơanquge hab laћtujałub!   

 

Дир гъира-шавкъаље, йа, Раби Аллагь,

Дида тIад бергьенљи сайгъат гьабуге, –  

Дудехун чорхоља чвахун унеб рухI

Нахъеги гъанкъуге гьаб лахIтуялуб!
@М.Дугъричил (Авар таржама) 

 

Инстинктам тёмным не даруй, Аллах, победу!

Из их тенет душа к Тебе стремится – к Свету,

А плоть как глиною была, так и осталась,

Не возвращай меня опять в могилу эту!*

@М.Дугричилов (Перевод)


БАЯН:
* 49. «Ва гьезги абуна: “Ниж рукьбилъун ва гъура-чункарал жаллъун ругеб мехалъищ, хlакълъунго, ниж цlияб рижиялъ тlаде рахъинарулел?” – абун. 

50. Дуца абе: “Нуж рукlа гамачlлъун, ялъуни маххлъун,

51. ялъуни цоги бижараб жолъун рукlа, чlаголъизе гьабиялдаса жиб кlодолъулеб, (ай жиб чlаголъулеблъи нужер рекlеца цlакъго къабул гьабиларилан кколеб жолъун рукlаниги, чlаголъила нуж). Гьез хадубги абулебила: “Жинца ниж чlаго гьарулеб жо щиб?” – ян дуца абе: “Тlоцере жинца нуж рижарав (Аллагь) вуго!” – ян. Гьез жидер бутlрул кlирикlизе гьарилелин дуда тамашалъун ва мун махсароде ккун. Гьезги абула: “Гьеб кида букlинеб?” – ан. Дуца абе: “Гьеб букlине буго гlемерго гlагарда (хехго)…” КЪУРАН. Суратул Исраъ
Мухlканлъигьениб.

ПРИМЕЧАНИЕ:
* 49. «При этом они вопрошают: "Ужели, когда мы обратимся в кости и прах, мы воскреснем в новом творении?"

50. Отвечай: "Будете ли вы камнями, или железом,

51. или новым творением, которое вашим сердцам кажется великим, непременно будете воскрешены". И спросят они тогда: "Кто же нас возродит?" Отвечай: "Тот, кто сотворил вас в первый раз". Но они покачают головами [в знак неверия] и спросят: "Когда же [настанет] это?" Отвечай: "Быть может, наступит скоро...» КОРАН. Сура 17 "Аль Исра" - "Ночной перенос". (Перевод М.-Н.Османова). 

 Подробный комментарий – здесь

October 19th, 2009

Rumi. Rubayi # 868

Add to Memories Tell a Friend
MMD


Raķ sasine dudexun vussarav vuķana dun –

Munijn dir reķeł jigo ķalden ḩadin qazajun!    

Dur kilšazdasa dir bi hale ţinķuleb bugo!

Munahal curiladaj, biduł taxarat habun?

 

РакІ сасине дудехун вуссарав вуІкана дун –

Мунийн дир рекІељ йиго кІалден гІадин къазаюн!

Дур килщаздаса дир би гьале тІинкІулеб буго,

Мунагьал чуриладай, бидуљ тахарат гьабун?    

@ Дугъричил МуртазагІали (Авар таржама)

 

Я стремился к тебе. Оказалось, что лез на рожон:

Ты пронзила мне сердце, как меч, я тобой поражён,

Ты от крови моей покраснела до кончиков пальцев! 

В омовении этом надеюсь, что буду прощён...
@М.Дугричилов (Перевод)

----------------------------------------

Джорджо Вазари. "Юдифь"

Rumi. Rubayat #1616

Add to Memories Tell a Friend
MMD

Sanal rana diz̥a xalvatgi habun,
Z̥ogidazda rełłun, ziv vatizełun. 
Xadub aħdej raḩun, qvaţive vaxun,
Ħiqmałana, zivgo zindago viҳun.

Санал рана дица, халватги гьабун,
Цогидазда рељљун, жив ватизељун. 
Хадуб ахlдей рагlун, къватlиве вахъун,
Хlикъмаљана, живго жиндаго вихьун.  

@ Дугъричил МуртазагІали (Авар таржама)

Другим подражая, себя взаперти я искал,
Но годы потратил впустую. Растерян, устал…
Вдруг некто окликнул меня, я очнулся
И выглянул в мир.… И себя в этом мире застал. 

@М.Дугричилов (Перевод)



October 18th, 2009

Rumi. Rubayat #1891

Add to Memories Tell a Friend
MMD

Mun ḩadilav vugo Due boŧuxin,

Hale, dungi vugo – ḩadalav ơarin.

Dun ķoçene heçin, duz̥a aburab

Dida ķoçenaro: dida łala – kin!

 

Мун гІадилав вуго Дуе бокьухъин,

Гьале дунги вуго – гIадалав гъарин.

Дун кІочене гьечІин, дуца абураб

Дида кІоченаро: дида љала – кин... *

©Дугъричил М. (Авар таржама)

 

Поступишь справедливо ты, ей-ей,
Во имя справедливости своей
И всё припомнишь мне, я это помню,
Вот и напоминаю: пожалей!*

©Дугричилов М. (Перевод)

 

БАЯН:

* «Нужеда дун  ракlалде щва, ва Дун рехсе! Дида нужги  ракlалде щвела ва рехсела. Ва нужеца Дие шукруги гьабе, ва нуж Дидеги капурлъуге». Къур’ан. (2:152)

 

ПРИМЕЧАНИЕ:

 * «Помните обо Мне, и Я буду помнить о вас. Будьте благодарны Мне и не отрекайтесь от Меня». Коран. (2:152). Перевод М.-Н.Османова. 

----------------------------- 
Уильям Мюллер (William Muller).
"Как балев бусурбанчи" - "Молящийся мусульманин".

October 11th, 2009

Rumi. Rubayi #65

Add to Memories Tell a Friend
MMD
 
M. Farshchian. "The Prophet Abraham"

Ciraxałul gureb – dur hurmada nur. Ţad vusse!
Bijaldasan gureb dur ruħ bizarab. Ţad vusse!
Zzim baxun vaxcun çoge, zzim – kvešab russen bugo.
Kamilłi baxcize qasd habiçogo, tad vusse!

 

Чирахъаљул гуребдур гьурмада  нур. Тlад вуссе!*
Биялдасан гуреб дур Рухl бижараб**. Тlад вуссе!
Ццим бахъун вахчун чlоге, ццим – квешаб руссен буго.  
Камилљи бахчизе къасд гьабичlого, тlад вуссе!

©Дугъричил М. (Авар таржама)

Твой лик не чадящей свечой озарён, возвращайся!*
Твой дух не из сгустка отлит.** Рви бутон – возвращайся!
Не прячь добродетель в убогом убежище злобы,
Скрывать совершенство – какой же резон? Возвращайся! 

©Дугричилов М. (Перевод)

БАЯНАЛ:
* «Хlакълъунго, дурго Бетlергьанасде бугебинха руссин». КЪУР’АН. Суратул Гlалакъи (96:8) 
** «Дуца цlале гьаб Къуран кинабго жо жинца бижарав Аллагьасул цlаралдалъун байбихьун, бетараб биялдасан жинца гlадан вижарав». КЪУР’АН. Суратул Гlалакъи (96:1.2)

ПРИМЕЧАНИЯ:
* «Поистине, только к твоему Господу будет возвращение всего сущего!» 
КОРАН. Сура «Сгусток» (96:8)
** «Читай, о Мухаммад, Откровение, начиная с произнесения имени твоего Господа. Он сотворил человека, обладающего соразмерным совершенным телом и знанием, из сгустка крови…» КОРАН. Сура «Сгусток» (96:1.2)

October 10th, 2009

Rumi. Rubayi # 791

Add to Memories Tell a Friend
MMD
  

Fernando Casas. «The Ship of Fools». 


Dir tabutalda asķov ixtilatalda ça mun, – 
Diz̥a mextizavila dinał gureb – roŧijał!
Mun ơanqani – ŧurdila gumuzul ḩurdul rałdał,
Vuqani – basandila durgo zani, kep bosun. 

Дир табуталда аскlов ихтилаталда чlа мун, –  
Дица мехтизавила динаљ гуреб – Рокьияљ! 
Мун гъанкъани – кьурдила гумузул гlурдул раљдаљ,  
Вукъани – басандила дурго зани, кеп босун.  
© Дугъричил М. (Авар таржама)

Приходи к моему саркофагу – будешь Духом моим опьянен,
Если пиршество это продолжишь – в беспробудный провалишься сон
И увидишь, как мечутся мачты в пьяном танце, похожем на транс,
А умрешь – камень твой надмогильный ох, и спляшет же в день похорон!
© Дугричилов М. (Перевод)

October 6th, 2009

Rumi. Rubayi # 1035

Add to Memories Tell a Friend
MMD


«Bałgołi rahize ķolariš duda?»

Jan hiqana diz̥a dir ḩaqlujalda.

«Łanigi ķvelaro: rai – łaj guro,

Reķeł baxcarałul hiqe raķalda».



«Баљгољи рагьизе кlоларищ дуда?» –
Ян гьикъана дица дир гlакълуялда.
«Лъаниги кlвеларо: рагlи – љай гуро;
Рекlељ бахчараљул гьикъе ракlалда». 
@ Дугъричил МуртазагІали (Авар таржама)

«Открой мне тайну, наконец, о Разум древний!» –
Мне Разум отвечал: «Молчи, Венец творенья!  
Ведь слово, сказанное вслух, уже не тайна; 
Спроси у сердца своего – оно мудрее».
 
@М.Дугричилов (перевод)

Original
--------------------------------
Painted by Mahmoud Farshchian 

October 3rd, 2009

Rumi. Rubayi #490 #865

Add to Memories Tell a Friend
MMD


Z̥in zahru, xadub hoz̥z̥o ḩadamaze duz̥a ŧun
Kkarab untijałuŧa rorçize ǫozda ķveço;
Z̥in munahab iš habun, xadub duḩagi z̥z̥alun,
Qijamaseb qojalda mun tarxanłize heço!  

Цин загьру, хадуб гьоцlо дуца гlадамазе кьун,
Ккараб унтиялъукьа рорчlизе гъозда кlвечlо;
Цин мунагьаб иш гьабун, хадуб дугlаги цlалун,
Къиямасеб къоялда мун тархъанлъизе гьечlо!
 

If you become unjust, hurt people, what is the value of your promise to God?

What is the use of honey after you served poison?

It is good to work for people,

What good comes up helping only yourself.  

D  114-400      # 490   # 545

Çagojase z̥udungo
Ḩadamaz ŧola qimat –
Xvarasul ungo-ungo
Kvaţun, habula ħurmat.

 

Чlагоясе цудунго
Гlадамаз кьола къимат,
Хварасул унго-унго,
Кватlун, гьабула хlурмат. 
@М.Дугричилов (эркенаб таржама)

 

When a man dies, they carry his body over their heads,

But when he is alive, they intend to end his life.

I said: “They made me a friend of the town’s rowdies.”

-“No, No” He answered, “They call you the town’s drunk.”

D  114-401      # 865   # 917

Translated by Dr. Nevit Ergin

September 30th, 2009

Rumi. Rubayi #1788

Add to Memories Tell a Friend
MMD



Zaruŧe raŧ bosulev, mun guriš hab raŧul laǫ? 
Zodil ħaq biçularev muniš zodil padišah?
Zob-Raŧ ţalab habulev tatu xvarav ǫarimav,
Gurħun, dudasa haj-haj ţasa łuhila Allah! 

Зарукье ракь босулев, мун гурищ гьаб ракьул лагъ?
Зодил Хlакъ бичlуларев, мунищ зодил падишагь?
Зоб-ракь тlалаб гьабулев, тату хварав гъаримав,
Гурхlун, дудаса гьай-гьай тlаса лъугьила Аллагь.

@ Дугъричил МуртазагІали (Авар таржама)

 

Ты не калиф на этой бренной Земле, а раб её на час,

Не посвящённый в тайны Неба, не ты – его священный глас;

Но от щедрот миров обоих спешишь вкусить, невежда жалкий, –

Вот Бог тебя и пожалеет... Он, как детей, прощает нас.

@М.Дугричилов (Перевод)


O one, who wants the world, you are a day laborer. 
O one, who dreams of heaven, you are away from the Truth. 
O one, who enjoys both worlds, because of ignorance,
You haven’t taste the pleasure of His sorrow, you are excused. 

Y 201-36 #1788 #1981

Translated by Dr. Nevit Ergin

September 28th, 2009

Rumi. Rubayi #959

Add to Memories Tell a Friend
MMD


Riķķen heçel zindirgo rosal ruqulej xeraj
Qorolajagun heçišxa dunjalałul rełłen-xvaj?
Ħisab habe duz̥ago hal xuţaral qojazda:
Xvezeḩan raţałani – zegi kveš buķinadaj?! 

 

Рикlкlен гьечlел жиндирго росал рукъулей херай 
Къоролайгун гьечlищха дунялалъул релълъен-хъвай?
Хlисаб гьабе дуцаго гьал хутlарал къоязда:
Хвезегlан ратlалъани – жеги квещ букlинадай?! 
©М. Dugriсhilov (Avar translation)

К этой жизни, как к старой блудливой жене,
Ты привязан, и думаешь только о ней!
Вот совет: пару-тройку оставшихся дней
Оторвись от неё, отдохни в стороне. 

© М.Дугричилов (Перевод)
  
Hear this advise: “Try hard for two-three days to die,
Two-three days before your death.”
The world is an old woman, who survived many husbands.
Don’t waste your last two-three days with that old woman.
Z 123-15 #959 #1074 
Translated by Dr. Nevit Ergin


September 26th, 2009

Rumi. Rubayi #1040

Add to Memories Tell a Friend
MMD

Naxvalahiçogo habe durgo iš,

Guroni – qismatał gudur ơelariš

Ħinç ḩadin ħinqarab dur ḩaqluałe?

... Z̥evexun a - z̥ebe bugo dur aniš!   

 

НахъвалагьичIого гьабе дурго ищ,
Гурони – кисматалъ гудур гъеларищ

ХІинчІ гІадин хІинкъараб дур гІакълъуялъе?

...Цевехун а – цебе буго дур анищ!

 ©Duğriсil Murtazaḩali  (Avar taržama)

Задумал дело – не гляди по сторонам,
Судьба расставила капканы там и сям:
Не отступай и в мыслях, потому что
Рок за тобой крадётся вечно по пятам.

© М.Дугричилов (Перевод)

Advertisement

Customize
Powered by LiveJournal.com